ครั้งนี้เอลเดอร์จะมาเล่าถึงโรคมะเร็งกับผู้สูงอายุ ทุกท่านทราบหรือไม่ครับว่าอายุที่เพิ่มขึ้นเกี่ยวข้องกับโรคมะเร็งได้อย่างไร

ก่อนอื่นเรามาทำความรู้จักกันก่อนนะครับว่า คำจำกัดความของ “ผู้สูงอายุ” นั้นหมายถึงช่วงอายุใด โดยองค์การอนามัยโลกได้แบ่งเกณฑ์แต่ละช่วงวัยของผู้สูงอายุไว้ดังนี้
1). ช่วงวัยชราตอนต้น อายุระหว่าง 65-74 ปี
2). ช่วงวัยชราตอนกลาง อายุระหว่าง 75-84 ปี
3). ช่วงวัยชราตอนปลาย อายุมากกว่า 85 ปี

ทุกท่านคงจะสงสัยกันใช่ไหมครับว่า  อายุในแต่ละช่วงวัยนั้น สัมพันธ์กับการเกิดโรคมะเร็งหรือไม่ แล้วมีความสัมพันธ์กันอย่างไร จากสถิติรายงานทางการแพทย์พบว่ามะเร็งเป็นอีกหนึ่งปัจจัยของสาเหตุการเสียชีวิต และมีความสัมพันธ์กับอายุที่มากขึ้น เนื่องจาก
1). ปัจจัยภายในจากระบบโครงสร้างของร่างกายและอวัยวะต่างๆที่เสื่อมลง
2). ปัจจัยภายนอกเช่นการได้รับสิ่งกระตุ้นหรือสารก่อมะเร็งมาเป็นเวลานาน

นอกจากปัจจัยที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้นนั้น ยังมีรายงานวิจัยทางการแพทย์พบว่าอายุมีความสัมพันธ์และมีผลต่อการดำเนินโรคของมะเร็งแตกต่างกันตามแต่ละชนิดของมะเร็ง เช่น

1). อายุที่มากขึ้นมีผลต่อการดื้อยา 

มะเร็งเม็ดเลือดขาวเฉียบพลันชนิดไมอิลอยด์ เป็นมะเร็งที่เกิดจากการเจริญรวดเร็วอย่างผิดปกติของเซลล์เม็ดเลือดขาว รายงานการวิจัยพบว่ามะเร็งชนิดนี้ดื้อต่อการรักษาโดยใช้ยาเคมีบำบัดในผู้สูงอายุ โดยกลุ่มผู้ป่วยที่มีการตอบสนองต่อการรักษาน้อยหรือดื้อต่อยา คือผู้ป่วยสูงวัยที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป

2). มะเร็งบางชนิดเจริญเติบโตช้าและอาศัยระยะเวลา ส่วนใหญ่จึงวินิจฉัยพบในผู้ป่วยวัยชรา

มะเร็งปอด เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตอันดับต้นๆ และเป็นมะเร็งที่พบได้มากในประเทศไทย เนื่องจากมะเร็งชนิดนี้สามารถตรวจพบได้ในระยะที่ขนาดก้อนของมะเร็งที่มีขนาดใหญ่มากและมีการลุกลามไปอวัยวะอื่นๆส่งผลให้วินิจฉัยโรคได้ช้าและเสี่ยงต่อการเสียชีวิตสูง ซึ่งจากลักษณะการเจริญเติบโตของมะเร็งปอดที่ก้อนมะเร็งจะค่อยๆโตอย่างช้าๆ และอาศัยระยะเวลานานจนกว่าจะมีขนาดที่สามารถตรวจพบได้ในช่วงวัยสูงอายุ และมักวินิจฉัยพบในระยะสุดท้าย ทำให้โอกาสที่จะรักษาให้หายขาดได้มีน้อย

ดังนั้นอายุที่มากขึ้นมีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคมะเร็งผ่าน 2 ปัจจัยหลักคือปัจจัยภายใน จากความเสื่อมของระบบร่างกาย และปัจจัยภายนอกคือการได้รับหรือสัมผัสสิ่งกระตุ้นให้ก่อมะเร็ง และนอกจากนี้อายุยังมีผลต่อการดำเนินโรคของมะเร็งแตกต่างกันขึ้นอยู่กับชนิดของมะเร็งนั้นๆ

นอกเหนือจากนี้โรคอื่นๆที่มักพบในผู้สูงอายุ เช่น เบาหวาน ยังเป็นอีกหนึ่งปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เป็นมะเร็งอีกด้วยนะครับ ในส่วนรายละเอียดนั้นไว้เอลเดอร์จะมาเล่าให้ฟังในครั้งหน้านะครับ

เรามาดูกันดีกว่าว่าเรามีวิธีป้องกันไม่ให้เกิดมะเร็งได้อย่างไร ข้อมูลจากองค์การอนามัยโลกได้แนะนำวิธีการป้องกันมาดังนี้ครับ
1) งดการสูบบุหรี่ เนื่องจากบุหรี่เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดมะเร็งหลายๆชนิด ได้แก่ ปอด หลอดอาหาร กล่องเสียง ไต กระเพาะปัสสาวะ ตับอ่อน เป็นต้น

2) งดดื่มแอลกอฮอล์ เนื่องจากการดื่มแอลกอฮอล์ก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ก่อให้เกิดมะเร็ง เช่น มะเร็งช่องปาก มะเร็งหลอดอาหาร มะเร็งตับ มะเร็งลำไส้ และ มะเร็งเต้านม เป็นต้น นอกจากนี้แล้ว พฤติกรรมการดื่มแอลกอฮอล์ ร่วมกับการสูบบุหรี่ทำให้เสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งเพิ่มมากขึ้นอีกด้วย

3) หลีกเลี่ยงความเสี่ยงต่อการติดเชื้อแบคทีเรีย-ไวรัสบางชนิด เช่น การติดเชื้อแบคทีเรียเอชไพโรไลน์ทำให้เสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งกระเพาะอาหาร หรือการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี ทำให้เสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งตับ เป็นต้น

4) หลีกเลี่ยงมลพิษ ไม่ว่าจะเป็นทางอากาศ ทางน้ำ หรือดิน ที่มีสารก่อมะเร็ง หรืออาหารที่ปนเปื้อนอะฟลาทอกซิน หรือ ไดออกซิน เป็นต้น

5) หลีกเลี่ยงรังสีต่างๆ ที่ก่อให้เกิดมะเร็ง เช่น รังสียูวี หากได้รับมากเกินไป จะทำให้เกิดมะเร็งผิวหนังได้

6) หลีกเลี่ยงงานที่ต้องสัมผัสกับสารก่อมะเร็ง 

7) ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการรับประทานอาหาร และควบคุมน้ำหนัก เนื่องจากโรคอ้วนเป็นอีกหนึ่งปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็ง เช่น มะเร็งหลอดอาหาร มะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งเต้านม เป็นต้นโดยให้เลือกทานอาหารที่มีกากใยจำพวกผัก ผลไม้ เพราะนอกจากจะช่วยควบคุมน้ำหนักแล้ว การทานอาหารที่มีประโยชน์ยังช่วยลดปัจจัยเสี่ยงจากอาหารที่ก่อให้เกิดมะเร็งได้

ทำไมพืชผัก ผลไม้ ถึงมีคุณสมบัติช่วยในการป้องกันการเกิดมะเร็งได้ เนื่องจากผัก ผลไม้ มีวิตามินต่างๆที่มีฤทธิ์ในการต้านอนุมูลอิสระ ซึ่งมีคุณสมบัติในการต้านมะเร็ง ยกตัวอย่างเช่น

1). วิตามินเอ ผักที่มีวิตามินเอสูง ได้แก่ ผักบุ้ง คะน้า ตำลึง มะม่วง มะขาม มะเฟือง ผักชะอม ฟักทอง มะระขี้นก ใบกระเพา ใบย่านาง เป็นต้น
2). วิตามินอี ผักที่มีวิตามินอี ได้แก่ เมล็ดธัญพืช ต่าง ๆ เช่น เมล็ดทานตะวัน ข้าวโพด ถั่วเหลือง งา รำข้าว ข้าวกล้อง เป็นต้น
3). วิตามินซี พบในผลไม้รสเปรี้ยว และส่วนยอดและเมล็ดที่กำลังจะงอก เช่น สับปะรด มะม่วง มะเฟือง ยอดมะขาม ใบเหลียง ผักหวาน พริก มะรุม เป็นต้น

นอกจากรับประทานอาหารที่ดี มีประโยชน์แล้ว อย่าลืมออกกำลังกายควบคู่กันไปด้วยนะครับ
วันนี้เราได้มาทำความรู้จักเบื้องต้นเกี่ยวกับการจำแนกเกณฑ์ผู้สูงวัย ความสัมพันธ์ระหว่างอายุกับโรคมะเร็งและวิธีการปฏิบัติตนเบื้องต้นในการป้องกันโรคมะเร็งกันไปแล้วนะครับ ครั้งหน้าเอลเดอร์จะมาเล่าเรื่องอะไรเพิ่มเติมเกี่ยวกับมะเร็ง ไว้รอติดตามครั้งหน้านะครับ       

อ้างอิง:
1). World Health Organization (WHO)  
2). Balducci and Exterman., Biological Basis Of Geriatric Oncology, 2005
3). Cinar and Tas, Cancer  in the elderly, NORTH CLIN ISTANBUL, 2015;2(1):73-80
4). Aunan et al., The biology of aging and cancer, Aging and Disease, 2017 vol 8:628-642
5). วันเพ็ญ บุญสวัสดิ์, สุขภาพดีด้วยโภชนบำบัด หน่วยสารสนเทศมะเร็ง โรงพยาบาลสงขลานครินทร์