การเปลี่ยนแปลงของร่างกายมนุษย์ทุกคนนั้นเกิดขึ้นในทุกช่วงวัย และเสื่อมสภาพลงตามอายุที่เพิ่มมากขึ้นเช่นกัน แม้ผิวของแต่ละคนจะมีลักษณะที่แตกต่างกันตาม กรรมพันธุ์ อายุ สิ่งแวดล้อม พฤติกรรม อาหาร อาชีพ ความเครียด การออกกำลังกาย การพักผ่อน ฯลฯ แต่ถ้าเรารู้จักดูแลรักษาสุขภาพร่างกายให้ดีอยู่สม่ำเสมอก็จะทำให้ผิวของเรานั้นยังสดใสชะลอความเสื่อมที่มักจะเกิดขึ้นได้ วันนี้เอลเดอร์นำข้อมูลดี ๆ เกี่ยวกับ 6 ปัญหาผิวพรรณที่มักพบในวัยสูงอายุ และการดูแลอย่างถูกวิธีมาแบ่งปัน เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันผิวที่ดีไปด้วยกัน
1. ผื่นคันจากอาการแพ้
อาการผื่นคัน แพ้ง่าย และอักเสบมักพบบ่อยในผู้สูงอายุ ซึ่งเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น ผื่นแพ้สารเคมี การระคายเคือง การติดเชื้อราที่ผิวหนัง ต้องอาศัยแพทย์เฉพาะทางในการวินิจฉัย เพื่อรับการรักษาอย่างถูกวิธี
บรรเทาด้วย การบำรุงด้วยมอยส์เจอไรเซอร์ ที่ไม่มีส่วนผสมที่ก่อให้เกิดการระคายเคืองผิว ปราศจากน้ำหอมหลังการอาบน้ำ อาบน้ำด้วยน้ำเย็นก็ช่วยบรรเทาอาหารแพ้และคันได้ ที่สำคัญคือเลี่ยงการเกา เพราะอาจทำให้เกิดการลุกลาม เป็นแผล และติดเชื้อได้
2. ภาวะผิวแห้งขาดความชุ่มชื้น
ภาวะผิวแห้ง มักเกิดขึ้นกับผู้ที่มีอายุมาก ผิวจะแห้งกร้านมีลักษณะเป็นสะเก็ดแห้งเป็นขุย หรือเป็นแผ่น มีร่องแตกคล้ายเกล็ดปลา สามารถพบได้ทุกส่วนของร่างกาย แต่จะเห็นได้ชัดเจนบริเวณแขนและขา เกิดจากผิวหนังไม่สามารถเก็บกักน้ำและไขมันไว้ได้ตามปกติ หรือ ปัจจัยภายนอก เช่น การอาบน้ำร้อน ฟอกสบู่ที่บ่อยเกินไป อยู่ในพื้นที่ที่อากาศแห้งและเย็นเป็นประจำ รวมถึงการดื่มน้ำไม่เพียงพอ ก็เป็นสาเหตุกระตุ้นให้ผิวแห้งได้ง่ายขึ้น
ป้องกันและบรรเทา ดื่มน้ำให้เพียงพอ 1.5-2 ลิตร/วัน หลีกเลี่ยงการอาบน้ำ ขัดผิว และถูสบู่บ่อยๆ บำรุงผิวมอยส์เจอไรเซอร์หลังการอาบน้ำ
3. ผิวหนังบอบบาง
อายุมากขึ้น ผิวหนังชั้นหนังกำพร้าจะบางลงถึง 50% และใช้เวลาผลิตเซลล์ผิวหนังช้าลงกว่าตอนวัยรุ่นถึง 2 เท่า ทำให้ผิวหนังบอบบาง ความสามารถในการกักเก็บน้ำลดลง ทำให้มีความยืดหยุ่นน้อย ง่ายต่อการฉีกขาด หรือหลุดลอก
เลี่ยงการทำร้ายผิว เช่น การใช้สารเคมีกับผิว เลี่ยงการขัดถูผิว ปกป้องดูแล และบำรุงผิวหนังด้วยผลิตภัณฑ์ที่อ่อนโยนต่อผิว ดูแลความสะอาดของเสื้อผ้า เพื่อป้องกันการสะสมของเชื้อโรคต่างๆ ทำอาจส่งผลให้ผิวระคายเคืองได้
4. ความยืดหยุ่นของผิวหนังไม่ดี ผิวหนังเหี่ยว และมีรอยย่น
การเปลี่ยนแปลงผิวของผู้ที่มีอายุมากขึ้น เกิดขึ้นในชั้นผิวหนังทั้ง 3 ชั้น ได้แก่ ชั้นหนังกำพร้า ชั้นหนังแท้ และชั้นใต้หนังแท้ หรือ ชั้นไขมัน สำหรับอาการผิวหนังที่เหี่ยวและมีรอยย่นนั้น มักเกิดจากผิวหนังชั้นหนังแท้ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการผลิตคอลลาเจน และ Elastic Fiber ทำให้ผิวหน้ามีความยืดหยุ่น เมื่ออายุ 30 ปีขึ้น ร่างกายจะสังเคราะห์คอลลาเจนได้ลดน้อยลง ยิ่งมีอายุมากขึ้นร่างกายสามารถผลิตคอลลาเจนได้น้อยลงประมาณปีละ 1% ทำให้ความยืดหยุ่นของผิวมีคุณภาพลดลง และเกิดริ้วรอยความเหี่ยวย่นต่างๆ
เสริมอาหารที่มีคอลลาเจน เช่น เนื้อปลา ถั่วเหลือง ผักใบเขียว ผัก-ผลไม้สีแดง ควบคู่กับอาหารที่มีวิตามินซีสูง เช่น ผักผลไม้รสเปรี้ยว มีส่วนเร่งให้คอลลาเจนดูดซึมเข้าสู่ร่างกาย
5. ผิวหนังตกกระ
ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มักพบผิวหนังตกกระ สาเหตุที่ผิวหนังตกกระนั้น มี 4 ประการหลัก ได้แก่ กรรมพันธุ์ อายุ ความเข้มของสีผิวหนังดั้งเดิม และแสงแดด ฝ้า กระ จุดด่างดำ ในผู้สูงอายุโดยทั่วไป ไม่มีอันตรายต่อร่างกาย แต่ควรหมั่นสังเกตความผิดปกติ เช่น เกิดจุดขาว หรือ กระ จุดด่างดำ มีขนาดใหญ่ขึ้นอย่างรวดเร็ว แนะนำให้ปรึกษาแพทย์
ป้องกัน ทาผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของสารป้องกันแดดอย่างสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันผิวจากการถูกแสงแดดทำลาย เลี่ยงการใช้เครื่องสำอางที่มีส่วนผสมของน้ำหอม สี หรือแอลกอฮอลล์ เพราะสารเหล่านี้มักเป็นสารเคมีที่อาจก่อให้เกิดการแพ้ระคายเคือง ก่อให้เกิดรอยดำคล้ำ ผิวบางลง และก่อให้เกิดปัญหานี้ได้ง่ายขึ้น
6. ไขมันใต้ผิวหนังลดลงทำให้ร่างกายทนต่อความหนาวเย็นได้น้อยลง
อากาศเย็น ทำให้เรารู้สึกสบายตัว แต่สำหรับผู้สูงอายุนั้น อากาศที่หนาวเย็นลงอาจซ่อนภัยร้ายต่อสุขภาพได้ เนื่องจากไขมันใต้ผิวหนังของผู้สูงอายุลดลง ประสาทรับรู้สภาพอากาศบนผิวหนังของผู้สูงอายุก็ลดลงตามไปด้วย ส่งผลให้ร่างกายไม่ตอบสนองต่อความหนาวเย็น เสี่ยงต่ออุณหภูมิร่างกายต่ำลง และภาวะ Hypothermia
รักษาความอบอุ่นของร่างกายอยู่เสมอ เลี่ยงการอยู่ในสภาพอากาศหนาวเย็นเป็นระยะเวลานาน สวมเสื้อผ้าสร้างความอบอุ่นให้ร่างกาย และพักผ่อนให้เพียงพอ
เอกสารอ้างอิง
- วิธีดูแลผิวในผู้สูงอายุ https://www.thaihealth.or.th/Content/49510-วิธีดูแลผิวในผู้สูงอายุ.html
- การเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกายในวัยสูงอายุ https://ns.mahidol.ac.th/english/th/departments/FN/COE_gerontological/Article/old/การเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกายในวัยสูงอายุ.pdf
- อาการทางผิวหนังที่พบในโรคเบาหวาน https://www.vichaiyut.com/th/clinics/endocrine-disease/skin-diabetes/
- การดูแลสุขภาพผิวสำหรับผู้สูงอายุ http://www.thaiseniormarket.com/article-detail/241
- การป้องกันผิวหนังถูกทำลายในผู้สูงอายุ Prevention of Skin Breakdown in the Older Person
- หนาวนี้ดูแลผู้สูงอายุอย่างไร https://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/articledetail.asp?id=708
