ภาวะผิวแห้ง มักเกิดขึ้นกับผู้ที่มีอายุมาก แม้จะไม่ใช่อาการหรือโรคที่มีความร้ายแรง แต่ก็ส่งผลต่อชีวิตประจำวันและบุคลิกภาพได้ ภาวะผิวแห้ง เกิดขึ้นได้ทั่วร่างกาย ลักษณะของผิวแห้ง คือ ผิวแห้งจนเป็นขุย หรือเป็นแผ่นลอก มีร่องแตกคล้ายเกล็ดปลา เห็นร่องรอยผิวเหี่ยวย่นชัดเจน และอาจมีอาการคันร่วมด้วย เป็นอาการที่พบได้บ่อยในบริเวณที่มีผิวแห้ง หากเกาก็อาจก่อให้เกิดอาการผิวอักเสบได้
ผิวแห้งเกิดจาก 2 ปัจจัยดังนี้
ปัจจัยภายใน เช่น อายุที่มากขึ้นทำให้ผิวไม่สามารถกักเก็บความชุ่มชื้นไว้ได้ โรคประจำตัวต่างๆ เช่น ภูมิแพ้ โรคเบาหวาน มะเร็งในเม็ดเลือด หรือเกิดการติดเชื้อบางอย่างขึ้นกับร่างกาย หรือ การรับประทานยาบางชนิดก็อาจส่งผลให้ผิวขาดสารอาหาร และเกิดอาการแห้งกร้านได้
ปัจจัยภายนอก เป็นพฤติกรรมที่สามารถปรับเพื่อช่วยให้ผิวกลับมาชุ่มชื้นได้ เช่น การอาบน้ำร้อน ฟอกสบู่ที่บ่อยเกินไป อยู่ในพื้นที่ที่อากาศแห้งและเย็นเป็นประจำ รวมถึงการดื่มน้ำไม่เพียงพอ ก็เป็นสาเหตุกระตุ้นให้ผิวแห้งได้ง่ายขึ้น
สิ่งที่ควรเลี่ยง เพื่อป้องกัน และ ลดการกระตุ้นไม่ให้ผิวแห้งยิ่งขึ้น
1. แสงอาทิตย์ช่วงกลางวัน เพราะแสงแดดมี รังสี UVA เป็นรังสีที่อันตรายต่อผิว UVA สามารถทะลุผ่านกระจกเข้าสู่ผิวหนังชั้นลึกของคุณ ทำให้คอลลาเจนถูกทำลาย และผิวแห้งลง รวมถึง เมื่อภูมิคุ้มกันผิวเสื่อมสภาพ ก็จะเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งผิวหนังได้อีกด้วย
2. อาบน้ำด้วยน้ำร้อน/แช่น้ำอุ่นนานๆ ฟอกสบู่นานเกินไป เพราะน้ำร้อน หรือ น้ำอุ่น จะดูดซับความชุ่มชื้นออกจากผิว ส่วนสบู่จะล้างน้ำมันเคลือบผิวออกไป ซึ่งเป็นหนึ่งในกระบวนการทำความสะอาดผิวหนัง แต่ถ้าฟอกสบู่หรืออาบน้ำร้อนเป็นเวลานานจะทำให้ผิวเสียความชุ่มชื้น น้ำมันที่เคลือบผิวหายไป ส่งผลให้ผิวแห้ง
3. อยู่ในพื้นที่แห้งและเย็นเป็นเวลานาน โดยเฉพาะห้องที่ติดเครื่องปรับอากาศ เมื่ออุณหภูมิต่ำลง ความชื้นที่อากาศลดลง เพื่อสร้างความสมดุลของอากาศความชื้นจะถูกดึงออกไปจากผิว ส่งผลให้สภาพผิวที่อยู่ในห้องแอร์ แห้งขาดน้ำได้
4. ความเครียด ผิวแห้งจากความเครียดเกิดจากฮอร์โมน cortisol หรือ ฮอร์โมนความเครียดจะหลั่งออกมาเยอะขึ้น ส่งผลให้ผิวไม่สามารถกักเก็บน้ำไว้ได้ จึงทำให้ผิวแห้ง
5. เกา การเกาเป็นหนึ่งในอาการที่เกิดเมื่อผิวแห้ง สูงวัยควรเลี่ยงการเกา เมื่อเกิดอาการคันจากผิวแห้ง เพราะ อาจทำให้ผิวอักเสบ เกิดแผลและติดเชื้อได้ และหากผิวหนังมีความชุ่มชื้น ก็จะช่วยบรรเทาอาการคันได้
6. แอลกอฮอล์ และบุหรี่ การสูบบุหรี่ทำให้ผิวแห้ง เพราะนิโคตินในบุหรี่จะทำให้ระบบไหลเวียนเลือดทำงานได้ลดลง ผิวหนังบางและแห้ง ส่วนการดื่มแอลกอฮอล์บ่อยๆ จะทำให้ร่างกายขาดวิตามินบี ซึ่งเป็นสารอาหารผิวจำเป็น ส่งผลให้ผิวแห้ง เหี่ยว และเกิดปัญหาผิวอื่นๆตามมา
สิ่งที่ควรทำ เพื่อเสริมสร้างให้ผิวมีความชุ่มชื้น และแข็งแรง
1. ทาผลิตภัณฑ์ที่มีสารป้องกันแสงแดด เมื่อทราบว่าแสงแดดทำลายคอลลาเจนในผิวส่งผลให้ผิวแห้งเสีย การป้องกันแสงแดดด้วยครีมกันแดดจึงช่วยป้องกันไม่ให้ผิวแห้งจากแสงแดดได้ ปริมาณ SPF ที่แนะนำคือ 30-50 pa+++ และควรทาซ้ำทุกๆ 2-3 ชั่วโมง ในกรณีที่ต้องเจอแสงแดดกลางแจ้ง
2. ดื่มน้ำอย่างน้อยวันละ 1.5-2 ลิตร หนึ่งในสาเหตุที่ทำให้ผิวแห้งคือ ผิวขาดน้ำ ผู้สูงอายุจึงควรดื่นน้ำเพื่อสุขภาพโดยรวม และสุขภาพผิวที่ดี
3. รับประทานอาหารให้ครบทั้ง 5 หมู่ เสริมด้วยอาหารที่มีวิตามินอี วิตามินซี และวิตามินบี ซึ่งมีส่วนช่วยให้สุขภาพโดยรวมแข็งแรง และเน้นไปที่อาหารที่มีสารอาหารที่มีวิตามินที่ช่วยบำรุงผิว
4. เลือกผลิตภัณฑ์บำรุงผิว/ทำความสะอาดผิวออร์แกนิค หรือ สูตรอ่อนโยน ยิ่งผิวแห้งก็ยิ่งส่งผลให้ผิวบอบบางแพ้ง่าย การบำรุงผิวจึงควรเลือกแบบออร์แกนิค หรือ สูตรอ่อนโยน เพื่อป้องกันการเกิดการระคายเคือง หรือเน้นไปที่ครีมบำรุงผิวที่มี วิตามินอี ไฮยาลูรอน วิตามินบี 3 ช่วยให้ผิวแข็งแรงขึ้น
หากรู้สาเหตุที่ทำให้ผิวแห้งแล้ว สูงวัยมาปรับพฤติกรรม ลดการกระตุ้นให้ผิวแห้งด้วยวิธีแสนง่ายกันเถอะ!
เอกสารอ้างอิง
1. ผิวแห้ง… ปัญหาที่ทุกคนไม่ควรมองข้าม
2. ผิวแห้งเกิดจากอะไร? และแก้ไขได้ด้วยวิธีไหนบ้าง?
3. รู้ไว้ก่อน .. อย่ารอให้”ผิวแห้ง”
4. วิธีรักษาผิวแห้ง
