“หึ่งๆๆ วิ้งงๆๆ ซ่าๆๆ” เสียงอื้ออึงที่เกิดขึ้นในหู ที่สร้างความรำคาญใจให้คนที่เป็นไม่น้อย อีกทั้งยังกังวลใจว่าตัวเองจะเป็นอะไรไหมจริง ๆ แล้ว คนปกตินั้นสามารถได้ยินเสียงแว่วในหูได้ โดยเฉพาะถ้าไปอยู่ในที่ที่เงียบสงัดหรือถ้ามีพยาธิสภาพของหูชั้นนอก เช่น มีขี้หูอุดตันช่องหูชั้นนอก แต่เมื่อไปอยู่ในที่ปกติ เสียงดังจากสิ่งแวดล้อมก็จะกลบเสียงแว่วในหูตามธรรมชาตินี้ แต่เสียงแว่วในหูที่เกิดขึ้นกับผู้สูงอายุ ซึ่งเป็นความผิดปกติที่ทำให้ผู้สูงอายุต้องไปหาหมออาจจะมีความซับซ้อนมากกว่านั้นครับ
เหตุผลสำคัญทำให้ผู้สูงอายุต้องไปหาหมอเมื่อมีเสียงแว่วในหู เนื่องจากมักกลัวว่าจะเป็นอันตรายกับตัวเอง หรืออาจจะไปหาหมอเพราะความรำคาญ และเป็นอาการที่ทำให้นอนหลับยาก ซึ่งผู้สูงอายุส่วนใหญ่จะได้ยินเสียงในหูคนเดียว โดยที่คนอื่นไม่ได้ยินเสียงนี้ด้วยครับ และมักจะบอกว่าเสียงคล้ายจักจั่นหรือเสียงจิ้งหรีดเล็ก ๆ มักเกิดขึ้นข้างใดข้างหนึ่ง หรืออาจจะเกิดขึ้นทั้ง 2 ข้างก็ได้ นอกจากนี้ ยังมักเกิดขึ้นในช่วงเวลากลางคืน หรืออยู่ในที่เงียบ อ่านถึงตรงนี้ คงมีหลายคนเริ่มกลัวแล้วใช่ไหมครับ ว่าอาการแบบนี้มันคืออะไร เป็นโรคหรือแค่หลอนไปเอง แต่ผู้สูงอายุบางคนอาจจะมีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น หูอื้อ ปวดหู เวียนศีรษะ บ้านหมุน เป็นต้น ดังนั้น เราจะมาหาคำตอบกันครับ กับ เสียงแว่วในหูผู้สูงอายุ
ประเภทของเสียงแว่วในหู
อาการหูแว่วในผู้สูงอายุแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ดังนี้
1. เสียงแว่วในหูชนิดได้ยินเฉพาะตัวผู้สูงอายุหรือเสียงที่มีการรับรู้ผิดปกติ โดยไม่มีเสียงเกิดขึ้นจริง ( Subjective tinnitusv )
เป็นประเภทที่พบได้บ่อยที่สุด ซึ่งมาจากหลายสาเหตุด้วยกันครับ แต่หนึ่งในสาเหตุที่ทำให้เกิดเสียงแว่วในหูกันมาก คือ การสูญเสียการได้ยิน จากภาวะผิดปกติของหูในชั้นต่าง ๆ คือ
- หูชั้นนอก เช่น ขี้หูอุดตัน เยื่อแก้วหูทะลุ หูชั้นนอกอักเสบ
- หูชั้นกลาง เช่น หูชั้นกลางอักเสบ น้ำขังอยู่ในหูชั้นกลาง โรคหินปูนในหูชั้นกลาง
- หูชั้นใน สาเหตุที่พบได้บ่อยจะเป็นความเสื่อมของเส้นประสาทหู
ซึ่งเป็นภาวะทางโสตวิทยาหรือประสาทวิทยาที่อาจจะเกิดจากการติดเชื้อ ซึ่งการสูญเสียการได้ยินนี้อาจจะเกิดจากการได้รับเสียงที่ดังมากเกินไปในรูปแบบต่าง ๆ ในช่วงระยะสั้น ๆ เช่น เสียงประทัด เสียงปืน เสียงระเบิด รวมถึงการได้รับเสียงดังในระยะเวลานาน ๆ ก็จะทำให้ประสาทหูค่อย ๆ เสื่อมลงไปครับ เช่น การอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เสียงดัง อาทิ คอนเสิร์ต โรงงาน, การใช้ยา ยาก็ยังเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่หากใช้ต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน ๆ ก็สามารถส่งผลข้างเคียง เพิ่มความรุนแรงให้ประสาทหูเสื่อมได้มากขึ้น, การบาดเจ็บที่กะโหลกศีรษะ, โรคเมนิแยร์ (Ménière’s disease) หรือที่เรารู้จักกันดีคือ โรคน้ำในหูไม่เท่ากันนั้นเอง
- สมอง ความผิดปกติของสมอง อย่างโรคทางหลอดเลือด กลุ่มโรคที่ทำลายเส้นเลือด เช่น หลอดเลือดในสมองตีบ ตัน แตก เนื้องอกในสมอง ความดันโลหิตสูง
2. เสียงแว่วในหูชนิดที่คนอื่นสามารถได้ยิน หรือเสียงที่มีแหล่งกำเนิดเสียงจริงอยู่ภายในร่างกายของผู้สูงอายุ ( Objective tinnitus )
สาเหตุของเสียงแว่วในหูชนิดนี้ ได้แก่ ความผิดปกติของหลอดเลือด เช่น หลอดเลือดแดงมีการเชื่อมต่อที่ผิดปกติกับหลอดเลือดดำ หรือเส้นเลือดวางอยู่ในตำแหน่งที่ผิดปกติคือเส้นเลือดแดงโป่งพองบริเวณศีรษะและคอ ที่อยู่ใกล้ชิดกับหูชั้นนอก, หูชั้นกลาง หรือหูชั้นใน แม้แต่ในสมองเอง เสียงที่เกิดขึ้น อาจเกิดพร้อมจังหวะการเต้นของหัวใจ หรือ ดังขึ้นเมื่อออกกําลังกาย ซึ่งเราอาจจะได้ยิน เมื่ออยู่ใกล้ผู้สูงอายุ
- ได้รับเสียงดังมาก ๆ หรือการฟังเสียงดังซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน เนื่องจากเซลล์ขนบริเวณหูถูกทำลาย
- อายุ ยิ่งอายุมากขึ้น ความเสื่อมของอวัยวะภายในร่างกายยิ่งเสื่อมลงมากขึ้นด้วย
- เพศ จากงานวิจัยพบอัตราความรุนแรงในการสูญเสียการได้ยินในเพศชายมากกว่าเพศหญิง
- การสูบบุหรี่ การสูบบุหรี่เกี่ยวข้อกับการเกิดโรคในหูชั้นกลางและหูชั้นใน เนื่องจากก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ในบุหรี่ไปขัดขวางการจับออกซิเจน
ทำให้ร่างกายเสี่ยงต่อการขาดออกซิเจน อีกทั้งสารนิโคตินในบุหรี่ยังทำให้หลอดเลือดหดตัว ส่งผลต่อระบบหลอดเลือดของหูชั้นใน
- เป็นโรคเรื้อรังที่เกี่ยวข้องกับระบบไหลเวียนโลหิต เช่น โรคระบบหัวใจและหลิดเลือด ความดันโลหิตสูง ฯลฯ
ผลกระทบที่เกิดจากอาการเสียงแว่วในหูผู้สูงอายุ
แน่นอนว่าเสียงแว่วในหูผู้สูงอายุส่งผลต่อคุณภาพการดำเนินชีวิต ไม่ว่าจะมากหรือน้อย โดยหลายคนอาจจะเคยมีประสบการณ์คล้ายดังนี้ครับ
- เหนื่อย การที่สูญเสียการได้ยินทำให้เราต้องใช้พลังงานในการพูดและฟังมากขึ้นครับ
- วิตกกังวลและซึมเศร้า ความมั่นใจในตัวเองลดลง ต้องพึ่งพาคนอื่นมากขึ้น เสี่ยงต่อการเกิดภาวะสมองเสื่อม ความสามารถทางร่างกายลดลง
การดูแลป้องกันและรักษา
1. ใช้อุปกรณ์ป้องกันเสียงดัง เช่น ที่อุดหู (Ear Plug) ที่ครอบหู (Ear Muff)
2. ดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง โดยเฉพาะในคนที่เป็นโรคเรื้อรังเกี่ยวกับหัวใจและหลอดเลือด ควรออกกำลังกายสม่ำเสมอ ควบคุมอาหาร เพื่อให้ความดันโลหิตเป็นปกติ เพราะหากความดันโลหิตสูง จะทำให้แรงต้านของหลอดเลือดเพิ่มขึ้น ส่งผลให้หัวใจทำงานหนักมากขึ้น และจะเกิดโรคแทรกซ้อนได้ง่ายครับ
3. หลีกเลี่ยงการแคะหูหรือใช้ไม้ก้านพันสำลีเช็ดเข้าไปในรูหู เนื่องจากอาจจะดันขี้หูจนอัดแน่นมากยิ่งขึ้น แนะนำให้เช็ดรอบ ๆ หู หรือซับบริเวณแค่ปลายรูหูเท่านั้นครับ
4. ระมัดระวังไม่ให้เกิดอันตรายหรืออุบัติเหตุกับหู โดยหลีกเลี่ยงการกระทบกระเทือนบริเวณหูและบริเวณใกล้เคียง
5. การรักษาเสียงแว่วในหูนั้น โดยทั่วไปจะรักษาตามอาการ ทั้งรักษาด้วยยาและการผ่าตัด และหากสาเหตุมาจากประสาทหูเสื่อม โดยมากจะรักษาไม่หายนะครับ แต่สามารถใช้เครื่องช่วยฟัง เพื่อช่วยเหลือให้มีการได้ยินที่ดีขึ้น
เราสรุปได้ว่าเสียงแว่วในหูผู้สูงอายุมีสาเหตุและปัจจัยมากมายเลยครับ ซึ่งหนึ่งในนั้นคือประสาทหูเสื่อมและโรคเรื้อรังบางชนิดที่เกี่ยวกับหัวใจและหลอดเลือด ซึ่งภาวะดังกล่าวนี้ไม่มีอันตรายร้ายแรงอะไรครับ ดังนั้นผู้สูงอายุและคนใกล้ชิด ควรระมัดระวังให้ห่างไกลจากความเสี่ยงที่จะเกิดโรค และหากเมื่อมีอาการ วิธีที่ดีที่สุด ควรรีบไปพบแพทย์ครับ
ข้อมูลอ้างอิง
