“ปอด” อวัยวะสำคัญในร่างกายของมุนษย์ที่มีส่วนสำคัญต่อระบบหายใจ มีหน้าที่สำคัญในการแลกเปลี่ยนก๊าซ โดยการรับออกซิเจนเข้าสูงร่างกาย และขับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่เกิดจากการเผาพลาญสารอาหารเพื่อสร้างพลังงานของร่างกายออกมา เพราะปัจจุบันมีปัญหาทั้งมลพิษฝุ่นควันในอากาศ และเชื้อโรคที่มากับอากาศมากมาย ผู้สูงวัยจึงมีความเสี่ยงเกิดโรคเกี่ยวกับปอดมากกว่าวัยอื่นเนื่องจากสุขภาพที่เริ่มเสื่อมถอย และระบบภูมิคุ้มกันที่เริ่มลดลง จึงควรหันมาดูแล และบำรุงปอดของท่านให้แข็งแรงและสมบูรณ์ ด้วยการปรับวิถีชีวิต การทานอาหารที่มีประโยชน์ การงดสูบบุหรี่ การออกกำลังกาย เพื่อช่วยปกป้องปอด และลดความเสียหายของปอดจากโรค หรือการติดเชื้อในปอดได้ 

โรคปอดอักเสบติดเชื้อในผู้สูงวัย

       โรคปอดอักเสบติดเชื้อ หรือ “ปอดบวม” มักพบในกลุ่มผู้สูงวัย เมื่อปีพ.ศ. 2561 พบว่ามีผู้ป่วยโรคปอดอักเสบมากถึง 131,247 ราย เสียชีวิต 96 ราย  โดยกลุ่มอายุ 65 ปีขึ้นไป ถือเป็นกลุ่มอายุที่พบผู้ป่วยมากที่สุด จากข้อมูลของสำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค 

       สาเหตุของโรคปอดอักเสบในผู้สูงอายุ เกิดจากการได้รับเชื้อผ่านระบบทางเดินหายใจ ทำให้ปอดเกิดการอักเสบ  ส่งผลให้ไม่สามารถแลกเปลี่ยนอากาศได้ตามปกติ หรือพบหลังจากที่ผู้สูงอายุเป็นโรคไข้หวัดใหญ่ ระดับความรุนแรงของโรคจะมีความแตกต่างกัน ผู้ป่วยที่อายุมากกว่า 65 ปี มีความต้านทานโรคต่ำ จึงมีความเสี่ยงเกิดความรุนแรงของโรคถึงขั้นเสียชีวิตมากที่สุด

       ผู้สูงวัย จึงควรดูแลสุขภาพให้แข็งแรง ด้วยการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ หลีกเลี่ยงอาหารรสจัดและไขมันสูง ดื่มน้ำและพักผ่อนให้เพียงพอ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ เอลเดอร์มี 4 กลุ่มอาหารที่ช่วยให้บำรุงปอดแก่ผู้สูงวัยมาฝากทุกท่าน

4 กลุ่มอาหารช่วยบำรุงปอดแข็งแรง

1. กลุ่มอาหารบำรุงปอด 

        อาหารกลุ่มนี้ช่วยบำรุงปอดให้แข็งแรง เสริมภูมิคุ้มกัน และช่วยกระจายพลังงานของปอด เหมาะสำหรับผู้ที่เป็นโรคภูมิแพ้  รู้สึกเหนื่อยง่าย รู้สึกอ่อนเพลียเป็นประจำ มีอาการใจสั่น หรือคนที่มีปัญหาด้านอารมณ์เศร้าบ่อย ๆ อาหารที่ช่วยบำรุงปอด อาทิเช่น 

  • กระเทียม อุดมไปด้วยสารอัลลิซิน (Allicin) ช่วยบำรุงปอด ลดคอเลสเตอรอล และมีสารต้านอนุมูลอิสระสูง ช่วยลดความเสี่ยงโรคมะเร็งได้
  • แปะเจีย คือ รากของดอกโบตั๋นขาว มีสรรพคุณช่วยบำรุงปอด และบำรุงเลือด 
  • กะหล่ำดอก อุดมไปด้วยสารคลอโรฟิลล์ ช่วยลดความเสี่ยงต่อมะเร็งปอด เม็ดเลือด และต่อต้านสารอนุมูลอิสระ
  • ขมิ้น อุดมไปด้วยวิตามิน และแร่ธาตุหลายชนิด เช่น วิตามินเอ วิตามินบี 1 วิตามินบี 2 วิตามินบี 3 วิตามินซี วิตามินอี ธาตุแคลเซียม ธาตุฟอสฟอรัส ธาตุเหล็ก และเกลือแร่ต่าง ๆ มีคุณประโยชน์ช่วยขจัดสารพิษ บำรุงปอดและตับได้อย่างดีทำให้ปอดมีสุขภาพที่แข็งแรง  
  • ผลไม้ตระกูลเบอร์รี เช่น สตรอว์เบอร์รี แบล็คเบอร์รี บลูเบอร์รี ราสเบอร์รี มัลเบอร์รี มีคุณประโยชน์ ช่วยบำรุงปอด ขจัดเสมหะ ทำความสะอาดระบบเลือด และมะเร็งปอด เหมาะสำหรับผู้สูงอายุ
  • ผักและผลไม้ มีสารฟลาโวนอยด์ มีคุณสมบัติในการต้านอนุมูลอิสระ ซึ่งจะช่วยป้องกันไม่ให้เซลล์ปอดถูกทำลายได้

2. กลุ่มอาหารบำรุงม้าม 

       ม้าม เป็นอวัยวะที่ทำงานเกี่ยวกับเม็ดเลือดขาวและเม็ดเลือดแดง และยังนับเป็นต่อมน้ำเหลืองขนาดใหญ่ สาเหตุที่บำรุงม้ามแล้วจะช่วยบำรุงปอดก็คือ เมื่อร่างกายติดเชื้อ เช่น ติดเชื้อที่ปอด เม็ดเลือดขาวก็จะทำหน้าที่ทำลายเชื้อที่เข้าสู่ร่างกาย และม้ามยังทำหน้าที่กรองและทำลายเม็ดเลือดแดงที่เสื่อมสภาพหรือรูปร่างผิดปกติ ช่วยให้ร่างกายมีเม็ดเลือดแดงที่จะไปลำเลียงออกซิเจนที่ปอดมาใช้ในร่างกายได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในส่วนอาหารที่ช่วยบำรุงม้าม มีดังต่อไปนี้

  • ลูกเดือย มีส่วนช่วยขับความชื้น ช่วยบำรุงม้าม และยังลดคอเลสเตอรอล
  • ฟักทอง มีสารแคโรทีนอยด์ เบต้าแคโรทีน ลูทีน และซีแซนทีน ช่วยดูแลม้าม และปอด
  • ธัญพืช เช่น ข้าวกล้อง ข้าวฟ่าง ข้าวโพด ข้าวโอ๊ต ช่วยบำรุงม้ามได้ดี
  • ถั่วเหลืองและผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง เช่น เต้าหู้แผ่นสีเหลือง เต้าหู้อ่อน เต้าหู้ทอด เต้าหู้พวง ฟองเต้าหู้ เต้าหู้ยี้ น้ำเต้าหู้ เต้าหวย เป็นต้น ช่วยบำรุงม้าม

3. กลุ่มอาหารช่วยลดเสมหะในปอด 

       อาหารกลุ่มนี้ เหมาะสำหรับผู้สูงอายุที่มีอาการมีเสลดในปอดเยอะ หรือร่างกายไม่ระบายความร้อนออกมา ยกตัวอย่างเช่น ผู้สูงอายุที่มีน้ำมูกใส ไอแบบมีเสมหะ หรือผู้สูงอายุที่มีน้ำมูกขุ่นในลำคอตลอดเวลา มักหายใจหอบเหนื่อย ตัวบวมน้ำ และอ้วนง่าย อาหารช่วยลดเสมหะในปอด อาทิเช่น

  • ขิง เป็นสมุนไพรที่ดีต่อระบบทางเดินอาหาร ช่วยต้านการอักเสบและลดเสมหะในปอด
  • ถั่ววอลนัท อุดมไปด้วยโอเมก้า 3 สารต้านอนุมูลอิสระ กรดไขมัน ช่วยบำรุงปอด ช่วยป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือด ช่วยลดอาการหอบหืด และอาการอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับปอดได้
  • งาขาว มีสรรพคุณบำรุงปอดเป็นหลัก ช่วยลดความแห้งของปอดลง ลดอาการไอ เพราะงาขาวมีน้ำมันช่วยทำให้ปอดชุ่มชื้น 
  • รังนก อุดมด้วยสารไกลโคโปรตีน กรดอะมิโนจำเป็นหลายชนิด เช่น ทรีโอนีน ทริปโตแฟน ซีสตีน และไทโรซีน รวมถึงมีแร่ธาตุหลากหลาย ได้แก่ แคลเซียม แมกนีเซียม มีสรรพคุณช่วยบำรุงปอด ช่วยในการช่วยละลายเสมหะ แก้ไอ อีกทั้งยังบำรุงและระบายความร้อนในร่างกาย

4. กลุ่มอาหารลดความร้อนในปอด

      อาหารกลุ่มนี้ช่วยให้ปอดทำงานได้ดี ถ้าปอดมีความร้อนสูงร่ายกายจะมีไข้  ไอแห้ง ๆ คืออาการที่ปอดมีความร้อนสูง อาจจะมีสาเหตุมาจากปอดติดเชื้อ ส่งผลให้ผู้สูงวัยรู้สึกหิวน้ำบ่อยๆ อารมณ์หงุดหงิดง่าย เหวี่ยงง่าย หรือมีอาการใจร้อน อาหารกลุ่มที่ช่วยลดความร้อนในปอด อาทิเช่น

  • แอปเปิ้ล มีใยอาหาร วิตามินซีและมีสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยให้ปอดทำงานได้ดี 
  • มะเขือเทศ มีสารไลโคปีน ช่วยต้านอนุมูลอิสระในกลุ่มแคโรทีนอยด์ ลดการอักเสบของทางเดินหายใจในผู้ที่เป็นโรคหอบหืด ปอดมีความร้อนสูงและช่วยเรื่องการทำงานของปอดในผู้ที่เป็นโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง      
  • กล้วย อุดมไปด้วยวิตามินเอ วิตามินซี แคโรทีน มีประโยชน์ต่อระบบย่อยอาหาร และระบบภูมิคุ้มกัน บำรุงปอด
  • หอยนางรม ชอุดมด้วยแร่ธาตุต่าง ๆ ที่จำเป็นต่อสุขภาพปอด ได้แก่ สังกะสี ซีลีเนียม วิตามินบีและทองแดง 
  • บร็อคอลลี่ อุดมไปด้วยสารเคอร์เซทิน (Quercetin) ช่วยป้องกันโรคหอบหืด บำรุงปอด ช่วยยับยั้งการทำลายที่นำไปสู่การเป็นโรคปอดร้ายแรงได้ ทั้งยังขับพิษและสารก่อพิษต่างๆ เพื่อไม่ให้สารพิษทำลายเซลล์ปอด
  • แคนตาลูป อุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ วิตามินซี และเบต้าแคโรทีน ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้แก่ร่างกาย ช่วยต้านการอักเสบที่เกิดจากเชื้อโรคต่างๆ ในร่างกายได้ ช่วยทำให้ปอดแข็งแรง และทำให้ระบบทางเดินหายใจมีประสิทธิภาพ ช่วยป้องกันปอดของเราจากการทำลายของอนุมูลอิสระ

อาหารที่ผู้สูงวัยควรเลี่ยง เพราะมีผลเสี่ยงต่อปอด

       ข้อแนะนำจากตำราจีน ผู้สูงวัยควรงดอาหารที่มีคาเฟอีน เช่น กาแฟ อาหารประเภทเนื้อสัตว์ เช่น เนื้อวัว และเนื้อไก่ เพราะมีสรรพคุณช่วยให้ปอดเกิดความร้อน และอาจจะส่งผลเสี่ยงต่อปอดของผู้สูงวัย 

ที่มาข้อมูล : 

https://www.samitivejhospitals.com/th/article/detail/ปอดอักเสบ-คนแก่
https://pr.moph.go.th/?url=pr/detail/2/07/160392/
https://www.sikarin.com/content/detail/345/7-อาหาร-“บำรุงปอด”-ให้แข็งแรง
https://www.dmh.go.th/news/view.asp?id=2308
https://privilege.trueid.net/th/articles/ZqZVbo2RBrNq

บทความอื่นๆ

วันนี้เอลเดอร์นำข้อมูลดี ๆ เกี่ยวกับ 6 ปัญหาผิวพรรณที่มักพบในวัยสูงอายุ และการดูแลอย่างถูกวิธีมาแบ่งปัน เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันผิวที่ดีไปด้วยกัน
เมื่อก้าวเข้าสู่วัยสูงอายุอุปกรณ์ที่ไว้ตรวจเช็คปัญหาสุขภาพประจำบ้านจึงเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น ความดันโลหิตสูง และโรคเบาหวาน เรามาดูกันดีกว่าว่ามีอุปกรณ์อะไรบ้าง
โซเดียม ที่แฝงอยู่ในอาหารมักจะตามมาด้วยของแถมคือโรคเรื้อรัง และปัญหาสุขภาพต่างๆ ทำอย่างไรเราจะลดโซเดียมและทานอาหารให้อร่อยได้ ไปดูกัน
error: Content is protected !!
Scroll to Top