การเตรียมความพร้อมสำหรับสูงวัย (Preparing for Aging Society) ทำไมต้องเตรียมความพร้อม ?

         เมื่อสูงวัย “อายุเพิ่มขึ้น” ย่อมมีการเปลี่ยนแปลงทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม สภาพแวดล้อม รวมถึงที่อยู่อาศัย จึงจำเป็นต้อวมีการปรับเปลี่ยน หรือปรับให้เข้ากับช่วงวัย การเตรียมความพร้อมที่ดี ย่อมช่วยส่งเสริมคุณภาพชีวิตของสูงวัยได้อย่างสมดุล และเป็นผู้สูงวัยที่มีคุณภาพ วัยเก๋าอย่างเรา ต้องเตรียมพร้อม !!

การเตรียมความพร้อมสำหรับสูงวัย 5 ด้าน มีดังนี้

ด้านที่ 1 สุขภาพกาย และสุขภาพจิต (Healthy)

1. ควรรับรู้ถึงการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย 
2. มีความรู้ ความเข้าใจในการดูแลสุขภาพ
3. เข้ารับการตรวจสุขภาพสำหรับผู้สูงวัย
4. รับประทานอาหารที่ดี มีประโยชน์ 
5. ออกกำลังกาย นอนหลับและพักผ่อนให้เพียงพอ
6. เข้าใจตนเอง และยอมรับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น
7. มองเห็นถึงคุณค่าในตนเอง 
8. รู้แนวทางในการจัดการกับปัญหาที่ส่งผลต่อสุขภาพจิต เช่น อารมณ์ ความเครียด หรือความกังวล

ด้านที่ 2 ความมั่นคงทางการเงิน (Financial Security)

1. ควรมีแนวทางวางแผนทางการเงินออกเป็น 3 ส่วนสำคัญ
1.1 เงินสำหรับใช้จ่ายประจำวัน
1.2 เงินสำหรับจัดการหนี้สิน (กรณีที่มีภาระหนี้สิน)
1.3 เงินออม (เงินเก็บก่อนใช้) เช่น ฝากเงินระยะยาว ลงทุนพันธบัตรรัฐบาล กองทุนหมู่บ้าน กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ

2. จัดการมรดก หรืออสังหาต่าง ๆ ให้เรียบร้อย
ผู้สูงวัย วัยแห่งการซ่อมแซมและบำรุงร่างกาย ควรเตรียมเงินค่ารักษาพยาบาลให้เรียบร้อย หรือทำประกันสุขภาพ เพื่อความมั่นคงในระยะยาว

ด้านที่ 3 ผู้ดูแล (Care Giver)

1. สำหรับสูงวัยท่านใดที่มีผู้ดูแล ควรมีการสร้างสัมพันธภาพกับผู้ดูแล หรือผู้ดูแลในอนาคต เช่น บุตรหลาน สมาชิกในครอบครัว
2. สูงวัยไม่มีผู้ดูแล หรือเป็นสูงวัยที่อยู่คนเดียว (Living Alone) ควรเริ่มมองหาผู้ดูแลในอนาคต เช่น บุตรหลาน สมาชิกในครอบครัว หรือญาติ
สำหรับสูงวัยท่านได้ที่ขาดคนดูแล ไม่สามารถวางแผนหาคนดูแลได้ อาจจะปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ หรือผู้ปฏิบัติงานด้านผู้สูงอายุ เพื่อหาแหล่งอำนวยความสะดวก หรือแนวทางในการดูแลตนเองสำหรับผู้สูงอายุ

ด้านที่ 4 ความปลอดภัยด้านที่อยู่อาศัย (Housing)

– ควรวางแผนเสริมสร้างความปลอดภัย และพื้นที่สำหรับสูงวัยภายในบ้าน 
– ควรศึกษา และปรับปรุงความเสี่ยงของที่อยู่อาศัย เช่น พื้นบ้าน ควรใช้วัสดุกันลื่น ราวจับในห้องน้ำ เป็นต้น
– การจัดสภาพแวดล้อมที่ดี มีผลต่อสุขภาพกาย และสุขภาพจิต

กรณีสูงวัยที่อาศัยอยู่คนเดียว ควรมีการวางแผนเรื่องที่อยู่อาศัยและผู้ดูแล การเข้าอยู่ในสถานดูแลสำหรับสูงวัย ทั้งของภาครัฐ และเอกชนเป็นอีกทางเลือกหนึ่งของผู้สูงวัย เช่น บ้านบางแค โครงการสว่างคนิเวศ สภากาชาดไทย หรือโครงการบุศยานิเวศน์

ด้านที่ 5 สังคมและเครือข่ายทางสังคม (Social and Social Network)

1. การเข้าถึงข้อมูลข่าวสารสำหรับสูงวัย เช่น สิทธิและสวัสดิการสำหรับสูงวัย สิทธิทางการแพทย์
2. การเข้าถึงสื่อที่น่าสนใจสำหรับสูงวัย เช่น รายการลุยไม่รู้โรย (Thai PBS) แอฟพิเคชั่น YOUNG HAPPY หรือเว็บไซด์สังคมผู้สูงอายุ https://elderlysociety.com/ ที่เป็นแหล่งข้อมูลข่าวสาร สาระดี ๆ สำหรับผู้สูงวัยโดยเฉพาะ
3. การเข้าถึงเครือข่ายทางสังคม เช่น ชุมชน กิจกรรมทางสังคม หน่วยงานภาครัฐ และเอกชนในการส่งเสริม และช่วยเหลือคุณภาพชีวิตของสูงวัย
4. การสร้างสัมพันธภาพกับเพื่อนบ้าน หรือชุมชน เพื่อร่วมกันทำกิจกรรมจิตอาสา สามารถช่วยพัฒนาตนเอง เสริมสร้างการเห็นคุณค่าในตนเอง และช่วยคลายเครียดได้สำหรับวัยสูงอายุ

การเป็นผู้สูงวัยที่มีคุณภาพ 
         การที่ผู้สูงวัยมีอายุยืนยาว มีสุขภาพกายและสุขภาพจิตที่ดี มองเห็นถึงคุณค่าในตนเอง มีการวางแผนทางการเงิน และการเตรียมความพร้อม มีความพึงพอใจในการใช้ชีวิตให้มีความสุข อยู่ในสภาพแวดล้อมที่ดี และมีความมั่นคงปลอดภัย

ที่มาข้อมูล
1. คลินิกผู้สูงวัยสุขภาพดี โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย
2. กองส่งเสริมศักยภาพผู้สูงอายุ กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
3. พรบ.สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550
4. พรบ.ผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546