ในขณะที่เรากำลังเผชิญปัญหาจากโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID 19) ซึ่งยังไม่มีสัญญาณว่าจะหายไปจากประเทศไทยและเราก็ยังคงต้องรักษามาตรฐานในการป้องกันตัวเองเหมือนเดิม ก็มีเรื่องฝุ่นพิษ PM 2.5 ได้เข้ามาสร้างความกังวลใจให้กับเราอีกครั้ง ความอันตรายของมันทำให้องค์การอนามัยโลก (WHO) ได้จัดให้อยู่กลุ่มที่ 1 ของสารก่อมะเร็ง สามารถรอดผ่านขนจมูกซึ่งทำหน้ากรองฝุ่นได้โดยง่ายเข้าไปสู่ปอดจนทำให้เกิดการระคายเคืองและเกิดอาการอย่างเฉียบพลัน เช่น ไอ จาม น้ำมูกไหล หากเราตกอยู่ในสภาวะนี้เป็นระยะเวลานานก็อาจเสี่ยงต่อการเป็นโรคจมูกอักเสบ ภูมิแพ้ โรคหืดและอาจจะรุนแรงถึงขั้นเป็นมะเร็งปอดเลยทีเดียว 

วัยที่มีความเสี่ยงมากจากสถานการณ์ฝุ่นพิษ PM 2.5 นอกจากเด็กทารก เด็กเล็กที่ภูมิคุ้มกันยังไม่เจริญเติบโตเต็มที่ก็มีวัยชราที่มีภูมิคุ้มกันลดลงตามอายุ ความเสี่ยงที่จะเผชิญกับโรคที่เกิดกับฝุ่นพิษนี้ถือว่าสูงมาก หากเกิดกับผู้สูงอายุแล้วก็ยากที่จะรักษาให้หายได้ง่าย ความน่ากลัวของฝุ่นพิษคือสามารถกระจายไปได้ทุกซอกทุกมุมแม้ว่าจะอยู่ในอาคารที่ปิดมิดชิด มีเครื่องฟอกอากาศ ก็ยังไม่อาจจะลดปริมาณของมันลงได้ 

โรคหอบหืดในผู้สูงอายุเป็นโรคที่มีการอักเสบของหลอดลม เมื่อถูกกระตุ้นจากสารก่อภูมิแพ้หรือสารพิษที่เกิดจากอาหารหรือสิ่งแวดล้อม ก็จะเกิดอาการไอ แน่นหน้าอก หายใจลำบาก การรักษาทางการแพทย์จะใช้ยาสเตอรอยด์ชนิดสูดให้กับผู้ป่วย นอกจากการรักษาด้วยยาแล้วอาหารก็ถือว่าสำคัญต่อผู้ป่วยโรคหอบหืดถือว่าเป็นปัจจัยสำคัญที่จะทำให้โรคกำเริบหรือไม่

กลุ่มอาหารที่ผู้ป่วยควรเลี่ยง ได้แก่ 
1. อาหารที่ใช้สารกันบูดหรือซัลไฟต์ เช่น ผลไม้อบแห้ง กุ้งแห้ง ผักผลไม้แช่แข็ง ไวน์ หากผู้ป่วยได้รับสารกลุ่มนี้เพียงเล็กน้อยจะเกิดอาการลมพิษ หายใจติดขัด ช๊อค ความดันโลหิตต่ำ ปวดท้องหรือท้องร่วงได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับผู้ป่วยแต่ละราย 
2. ผลิตภัณฑ์จากนม เช่น ไอศกรีม โยเกิร์ต ชีส  กลุ่มนี้มีผลต่อระบบการย่อยอาหารและไปกระตุ้นอาการหอบหืดได้
3. ผลิตภัณฑ์จากเนื้อสัตว์ เช่น ลูกชิ้น หมูยอ แหนม ไส้กรอก กลุ่มนี้จะมีการใส่เกลือไนไตรท์เพื่อให้ผลิตภัณฑ์มีเนื้อสีแดง เพิ่มความเค็มและยับยั้งเอนไซม์ที่ทำให้เนื้อซีดจาง กลุ่มนี้จะมีผลโดยกับระบบทางเดินหายในของผู้ป่วยโดยตรงจึงควรเลี่ยงผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้ แล้วเปลี่ยนมากินเนื้อปลาแทน
4. อาหารที่มีความเค็มสูง เช่น ผักผลไม้ดอง แฮม ขนมอบกรอบ ความเค็มจะไปกระตุ้นอาการหอบให้กำเริบได้ 
5. อาหารที่ทำให้เกิดแก๊ส เช่น ถั่ว ถั่วแดง ถั่วลิสง กระเทียม หัวหอม อาหารทอดและน้ำอัดลม เมื่อกินเข้าไปจะทำให้เกิดแก๊สในกระเพาะ ท้องอืดและหายใจลำบาก
6. เครื่องดื่มที่มีสารซาลิไซเลต เช่น ชา กาแฟ กลุ่มนี้จะทำให้การหายใจลำบากขึ้น

กลุ่มอาหารที่ผู้ป่วยควรกิน ได้แก่ 
1. กลุ่มวิตามินซี เช่น มะเขือเทศ พริกไทย หอมแดง พริกขี้หนู สตรอเบอร์รี ข้าวโพดอ่อน ฝรั่ง ลิ้นจี่ มะนาว ตะไคร้ องุ่น ส้ม กลุ่มนี้จะช่วยบรรเทาอาการหวัด เสริมภูมิคุ้มกันและบรรเทาอาการแพ้หอบหืด 
2. กลุ่มวิตามินดี เช่น เห็ด ไข่ ปลาแซลมอน น้ำส้ม ตับ 
3. กลุ่มวิตามินเอหรือเบต้าแคโรทีน เช่น ฟักทอง  หองแดง พริกขี้หนู บวบ ผักขม ใบแมงลัก บร๊อคโคลี ตะไคร้ แครอท ข้าวโพดอ่อน ตำลึง 
4. กลุ่มแมกนีเซียม เช่น ผักขม เมล็ดฟักทอง ดาร์กช๊อกโกแลต กล้วย ข้าวโพดหวาน 
5. กลุ่มวิตามินอี เช่น กล้วย หอมแดง มะเขือเทศ มะม่วง เนยถั่ว บร๊อคโคลี กีวี
6. กลุ่มโพแทสเซียม เช่น ส้ม กล้วย เห็ด ผักโขม ปลาแซลมอน กลุ่มนี้จะช่วยลดอาการหอบหายใจแรง

เราทราบกันแล้วว่าอาหารชนิดไหนที่ผู้ป่วยโรคหอบหืดควรกินและไม่ควรกิน ทีนี้ก็มาถึงเมนูอาหารที่น้องเอลเดอร์ขอแนะนำซึ่งมีประโยชน์ต่อสุขภาพ เสริมภูมิคุ้มกัน บำรุงระบบทางเดินหายใจในสถานการณ์วิกฤติทั้งจากโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID 19) และฝุ่นพิษ (PM 2.5) นั้นก็คือ “แกงเลียง” หลายคนอาจจะสงสัยว่าแกงเลียงมีดีอย่างไร ถึงกลายมาเป็นเมนูแนะนำ เอาหล่ะเราไปเริ่มทำแกงเลียงพร้อมกับน้องเอลเดอร์กันเลยครับ 

สูตรแกงเลียง

ส่วนผสมหลัก : 1. เนื้อปลานิล 350 กรัม  2. ข้าวโพดอ่อน 1 ถ้วยตวง  3. ตำลึง 1/2 ถ้วยตวง  4. บวบ 1/2 ถ้วยตวง  5. ฟักทอง 1/2 ถ้วยตวง  6. ใบแมงลัก 1/2 ถ้วยตวง 7. น้ำปลา 8. น้ำเปล่า 4 ถ้วยตวง

ส่วนผสมเครื่องแกง :  1. พริกไทยเม็ด 12 เม็ด  2. กะหล่ำปลีต้มสุก 1/2 ถ้วยตวง   3. กะปิ 1 ช้อนโต๊ะ  4. เนื้อปลานิล 1/2 ถ้วยตวง

วิธีทำ

1. โขรกส่วนผสมเครื่องแกงทั้งหมดให้ละเอียด
2. ตั้งน้ำให้เดือดจากนั้นใส่เครื่องแกงลงหม้อคนจนเครื่องแกงละลายดี 
3. ปรุงรสด้วยน้ำปลาเล็กน้อย ชิมรสไม่เค็มมาก 
4. ใส่ผักและเนื้อปลาต้มจนสุกแล้วยกลงจากเตา

เคล็ดไม่ลับเมนูอาหารเฉพาะผู้ป่วยหอบหืด

1. เครื่องแกง : ใช้กะหล่ำปลีต้มสุก แทนหอมแดงเนื่องจากหอมแดงอาจทำให้เกิดแก๊สในกระเพาะ ท้องอืดและหายใจลำบาก การใช้กะหล่ำปลีจะได้ความหวานตามธรรมชาติ รสชาติใกล้เคียงหอมแดง   
2. ปลานิล : ใช้แทนส่วนผสมทั้งกุ้งสดและกุ้งแห้ง เนื่องจากอาจจะมีการปนเปื้อนของซัลไฟต์ในกุ้ง หากเจอเพียงเล็กน้อยอาจจะเกิดอาการลมพิษ หายใจติดขัด ช๊อค ความดันโลหิตต่ำได้

คุณค่าโภชนาการ

คุณค่าทางโภชนาการโดยประมาณของแกงเลียง  1 ชาม ประกอบด้วย 
– พลังงาน 25.96 กิโลแคลอรี  
– โปรตีน 2.29 กรัม  
– ไขมัน 0.24 กรัม  
– คาร์โบไฮเดรต 3.66 กรัม 
– ใยอาหาร 1 กรัม 
– แคลเซียม 34.3 มิลลิกรัม  

ประโยชน์ “แกงเลียง” 1 ชาม ต่อผู้สูงอายุ

1. ใบแมงลัก : ลดอาการหวัด  รักษาหลอดลมอักเสบ  
2. ตำลึง : ผักฤทธิ์เย็น ช่วยเพิ่มภูมิคุ้มกัน บำรุงสายตา 
3. บวบ : ผักฤทธิ์เย็นอีกชนิดหนึ่ง อุดมไปด้วยแคลเซียม เหล็ก ฟอสฟอรัสสูง 
4. ฟักทอง: จัดอยู่ในกลุ่มวิตามินเอ หรือ เบต้าแคโรทีน ช่วยเพิ่มภูมิคุ้มกัน ช่วยให้หายป่วยเร็ว และป้องกันการติดเชื้อที่ระบบทางเดินหายใจ
5. เห็ดฟาง  : ช่วยลดการอักเสบของร่างกาย ลดอาการภูมิแพ้ ต้านเชื้อโรคและมีสารต้านอนุมูลอิสระ       
6. พริกไทย : ช่วยย่อยอาหาร ขับลม  ขับเหงื่อ  บรรเทาความร้อนในร่างกาย
7. ข้าวโพดอ่อน : ป้องกันเส้นเลือดแข็งตัว ลดการอักเสบของจมูก บำรุงหัวใจ
8. กะหล่ำปลี : เสริมภูมิคุ้มกัน แก้หวัด แก้อาการจุกเสียด แน่นท้อง มีแคลเซียม ฟอสฟอรัสช่วยบำรุงกระดูก
9. ปลา : มีโอเมก้า 3 ปริมาณเกลือในเนื้อต่ำมาก โปรตีนสูง ป้องกันโรคหลอดเลือดและหัวใจ

สำหรับเมนูแกงเลียง เพียง 1 ชาม ให้ประโยชน์มากมายต่อร่างกายและยังเป็นเมนูที่เหมาะกับผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นโรคหอบหืดเรื้อรัง นอกจากเมนูอาหารที่เหมาะกับโรคแล้วอาหารที่ปรุงต้องไม่รสจัด จัดปริมาณอาหารให้พอดีต่อมื้อไม่มากเกินไป และน้องเอลเดอร์ยังมีวิธีป้องกันฝุ่นพิษอีกหลายวิธีสำหรับผู้สุงอายุ ได้แก่ การใช้หน้ากากอนามัย ติดตั้งเครื่องฟอกอากาศ ปลูกต้นไม้ดูดสารพิษ ออกกำลังกายเบาๆ ในบ้าน ดื่มน้ำประมาณ 8 แก้ว/วัน และสร้างสิ่งแวดล้อมทางจิตใจเพื่อให้ผู้สูงอายุเกิดกำลังใจที่ดี ดั่งวลีที่ว่า “สุขภาพดี ต้องดีจากข้างใน” เพียงเท่านี้ก็ช่วยปกป้องสุขภาพและบำรุงระบบทางเดินหายใจของผู้สูงอายุในช่วงวิกฤติฝุ่นพิษ PM 2.5 ได้ไม่ยาก       

อ้างอิง

– จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (2564). เรียนรู้อยู่กับฝุ่น PM 2.5. 8 มีนาคม 2564. จาก https://www.chula.ac.th/wp-content/uploads/2019/10/Chula-PM25.pdf
– bangkokbiznews (2564). โรคหืดหอบมักพบในผู้สูงอายุ. 9 มีนาคม 2564. จาก https://www.bangkokbiznews.com/pr/detail/12424
– hellokhunmor (2564). หอบหืดกับอาหาร โภชนาการสำหรับคนเป็นโรคหอบหืด. 8 มีนาคม 2564. จาก https://hellokhunmor.com
– posttoday (2564). ชีวิตติดฝุ่น อันตรายร้ายของเด็กและผู้สูงอายุ. 9 มีนาคม 2564. จาก https://www.posttoday.com/life/healthy/611190
– Ritthisak Wongvutthipong (2564). อาหารที่ผู้ป่วย “หอบหืด” ควรหลีกเลี่ยง. 8 มีนาคม 2564. จาก https://www.sanook.com/health/12477/
– smartame (2564). แกงเลียงกุ้งสด เพื่อสุขภาพ ถูกหลักโภชนาการ จาก Thai Street Food. 9 มีนาคม 2564. จาก https://www.smartsme.co.th/content/84083
– wongkarnpat (2564). โรคหืดในผู้สูงอายุ (Asthma in Elderly). 9 มีนาคม 2564. จาก http://wongkarnpat.com/viewpat.php

บทความอื่นๆ

เนื้อปลานั้นมีประโยชน์มากหลาย อีกทั้งยังเป็นแหล่งโปรตีนที่ย่อยง่ายและยังอุดมไปด้วยไขมันดีเหมาะกับผู้สูงอายุอย่างยิ่ง
กล้วยมี สรรพคุณทางยาที่โดดเด่น จึงมีการบรรจุลงในตำราแพทย์พื้นบ้านไทย ผลไม้ธรรมดา ๆ กับคุณประโยชน์ที่ไม่ธรรมดา ที่สามารถกินกันได้ตั้งแต่วัยเด็กไปจนถึงวัยสูงอายุ โดยเฉพาะกับผู้สูงอายุ
ผู้ป่วยโรคไตจะทานอะไรก็ยากไปหมด แม้กระทั่งเครื่องดื่ม เรามาดูกันครับว่าสำหรับผู้ที่เป็นโรคไตสามารถดื่มอะไรได้บ้าง
error: Content is protected !!
Scroll to Top